Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towaru - Jak Zaksięgować

Jak zaksięgować wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru


Co to jest wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru (WNT)? Według ustawy o VAT, przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Tyle mówi ustawa, a tłumacząc z polskiego na nasze? Najprościej rozumie się na przykładach, dlatego rozważmy taką sytuację: zakładasz firmę, potrzebujesz nowego samochodu i uznałeś, że najlepszą opcją będzie sprowadzenie go do Polski z Niemiec. Oznacza to, że chcesz nabyć i przetransportować towar wewnątrzwspólnotowo, czyli na terenie Unii Europejskiej.

Jak każdy nabyty towar, również ten należy zaksięgować, aby wywiązać się z obowiązków podatnika. Co ważne, aby zrobić to prawidłowo, należy być zarejestrowanym w VAT-UE jeszcze przed zaistnieniem transakcji.

W dalszej części artykułu dowiesz się co wchodzi w skład podstawy opodatkowania, kiedy następuje dzień powstania obowiązku podatkowego i kiedy należy odliczyć podatek VAT. Podpowiemy ci również  jak odpowiednio przeliczyć należną kwotę (wyrażoną w obcej walucie na złote) oraz jak uzupełnić księgowość.


alt=”księgowa w trakcie pracy”

Obowiązek podatkowy


Nie ważne, czy jesteś przedsiębiorcą, czy osobą fizyczną, nieważne ile płacisz za towar - ważne, że to ty go kupujesz i transportujesz do Polski. To właśnie na kupującym ciąży obowiązek podatkowy i warto o tym pamiętać.


Kiedy następuje dzień powstania obowiązku podatkowego


Według ustawy, obowiązek podatkowy rodzi się w momencie wystawienia faktury przez podatnika, jednak nie później niż 15. dnia miesiąca, który następuje po dokonaniu dostawy towaru. Wystawienie faktury zaliczkowej, nawet gdy zaliczka obejmuje 100% ceny towaru, nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Natomiast istnieją sytuacje, kiedy możesz mieć wątpliwości, co do dnia powstania obowiązku podatkowego:


1 ) Fakturę wystawiono w miesiącu dokonania dostawy.


Przykładowo, dostarczono ci samochód 15 maja, a faktura została wystawiona na 31 maja. Jeżeli już rozliczyłeś WNT, będziesz musiał dokonać korekty podatku naliczonego w VAT, ponieważ w takiej sytuacji, według przepisów, obowiązek podatkowy powstał 31 maja.


2) Fakturę wystawiono między 1. a 14. dniem miesiąca po miesiącu dokonania dostawy.


Samochód dostarczono ci 20 kwietnia, a faktura została wystawiona na 10 maja (czyli przed 15 dniem następnego miesiąca po dostawie). Obowiązek podatkowy powstał 10 maja. Teoretycznie nie trzeba korygować deklaracji, jednak w praktyce należy to zrobić ze względu na zmiany w kursach walut (dlaczego, o tym w dalszej części artykułu).


3) Fakturę wystawiono później niż w 15. dniu miesiąca po miesiącu dokonania dostawy.


Samochód dostarczono ci 2 kwietnia, a faktura została wystawiona na 20 maja. Obowiązek podatkowy powstał 15 maja. W takim wypadku nie ma potrzeby korygowania deklaracji.


4) Wystawiono tylko fakturę zaliczkową na całkowity koszt towaru, w związku z czym nie wystawiono faktury właściwej.


Kupiłeś samochód w styczniu i dokonałeś wpłaty 100% zaliczki na poczet wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Zaliczka została udokumentowana fakturą wystawioną na dzień 30 stycznia. Samochód dostarczono 19 lutego. Z racji, że zapłaciłeś już za wszystko, po dostawie sprzedawca nie wystawił żadnej faktury końcowej. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy powstał 15 marca do całej wartości dostawy (czyli 15 dnia miesiąca po miesiącu dostawy).


Co wchodzi w skład podstawy opodatkowania


Podstawę opodatkowania określa się według zasad obowiązujących w obrocie krajowym (art. 30a ustawy o VAT) i składa się ona z następujących elementów:

  • kwota należna za towar;
  • podatki, cła, opłaty i inne należności (z wyjątkiem podatku od wartości dodanej czyli VAT);
  • koszty dodatkowe, takie jak koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dostawcę od nabywcy.

Na przykład, kupując samochód z Niemiec, z transportem do Polski od dostawcy, musisz wliczyć koszt dostawy towaru do podstawy podatkowej. Jeśli robisz to za pośrednictwem polskiej firmy i opłacasz to sam, to koszt dostawy nie jest wliczany do podstawy opodatkowania. Gdyby niemiecki dostawca doliczył do tego jeszcze kaucję za zwrotne materiały potrzebne do zabezpieczenia samochodu, również musiałbyś ją wliczyć do podstawy opodatkowania.

Jak odpowiednio przeliczyć należną kwotę podatku


Po dostaniu faktury od zagranicznego dostawcy, będziesz musiał wystawić fakturę wewnętrzną, a na niej wskazać kwotę podatku należnego. Jednak jak właściwie ją obliczyć skoro kwota na fakturze od sprzedawcy jest wystawiona w obcej walucie? Aby to zrobić będzie nam potrzebna dokładnie określona data powstania obowiązku podatkowego w VAT i data wystawienia faktury. To właśnie kurs walut z tych dni będzie ważny dla podatnika podatku od wartości dodanej. Ważne jest jednak to, iż inny kurs będziemy stosować dla celów rachunkowych, a inny dla podatkowych.

Jeśli kontrahent z Niemiec wystawił fakturę w obowiązującym terminie, to musisz ją przeliczyć według średniego kursu NBP z dnia roboczego poprzedzającego dzień jej wystawienia. Natomiast jeśli wystawiono fakturę po obowiązującym terminie to musisz przeliczyć kwotę według kursu średniego z dnia powstania obowiązku podatkowego.


Kiedy odliczyć podatek VAT


Biorąc pod uwagę aktualnie obowiązujące przepisy, prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednak, aby móc skorzystać z tego prawa musisz spełnić konkretne warunki. Po pierwsze, musisz mieć fakturę, która dokumentuje dostawę towarów WNT, wystawioną w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy. Po drugie, musisz uwzględnić kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej, w której jesteś zobowiązany rozliczyć ten podatek, ale nie później niż 3 miesiące po powstaniu obowiązku podatkowego. Jeśli ten termin upłynie, powinieneś wykazać VAT należny przed upływem okresu, w którym nabywasz prawo do odliczenia podatku od towarów i usług. W takiej sytuacji należy odliczyć VAT naliczony na bieżąco i skorygować deklarację VAT-7 za okresy minione, uiszczając VAT należny wraz z odsetkami od zaległości podatkowych.

alt=”segregatory, podatek vat”


Wróćmy do naszego przykładu z zakupem samochodu. Przypuśćmy, że dostawa samochodu odbyła się w marcu, natomiast fakturę otrzymałeś w czerwcu. Jeśli do końca czerwca dokonasz korekty, wykazując podatek należny od tej transakcji, to będziesz miał prawo do rozliczenia VAT naliczonego w korekcie deklaracji za marzec 2018. Jeśli natomiast samochód dostarczono w lutym, a fakturę dopiero w czerwcu, to będziesz miał prawo do obniżenia VAT naliczonego w deklaracji za czerwiec, o ile skorygujesz deklarację za luty, wykazując podatek należny i wpłacając go do urzędu skarbowego wraz z należnymi odsetkami.


A co w przypadku, gdy nie otrzymasz faktury?


Sytuacja pierwsza: Dostawa nastąpiła 8 lipca, obowiązek podatkowy powstał 15 sierpnia, a ty nie otrzymałeś faktury za zakupiony towar przez kolejne trzy miesiące (licząc od końca sierpnia). W takim wypadku będziesz zobligowany do pomniejszenia odliczonego uprzednio podatku VAT naliczonego za okres, w którym upływa termin 3 miesięcy, czyli w deklaracji za listopad.


Sytuacja druga: Dostawa nastąpiła 1 lipca, a ty uzyskałeś informację, że fakturę wystawiono na 10 sierpnia, w związku z czym w deklaracji VAT za sierpień wykazałeś podatek VAT należny i naliczony. Niestety faktura dotarła do Ciebie dopiero grudniu, czyli po upływie trzech miesięcy od powstania obowiązku podatkowego. W związku z tym, masz obowiązek skorygować VAT naliczony w deklaracji za miesiąc, w którym upłynął termin trzech miesięcy, a więc za grudzień.


Jak odpowiednio zaksięgować zakup towaru WNT


Biorąc pod uwagę zawiłość przepisów oraz mnogość ważnych dat, warto korzystać z elektronicznego przesyłania faktur, co skraca czas na ich oczekiwanie i eliminuje ryzyko powinności skorygowania naliczonego VAT. Będąc podatnikiem VAT, ważne są trzy daty: data dostawy, data wystawienia faktury oraz data otrzymania faktury.

Jako przedsiębiorca musisz pamiętać o wykazaniu VAT należnego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w deklaracji VAT-7 jako "Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów" w pozycjach 23 i 24. Oprócz tego, pamiętaj o obowiązku złożenia informacji podsumowującej (zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o VAT). Transakcje te wpisujesz w części D: musisz podać  kod kraju państwa członkowskiego, numer identyfikacyjny VAT kontrahenta oraz kwotę transakcji wyrażoną w złotych.

W księgach rachunkowych powinieneś rozliczyć zakup towarów w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów według takich kryteriów jak zakup krajowy. W ustawie o rachunkowości na dzień nabycia lub powstania ujmuje się w księgach rachunkowych nabyte zapasy rzeczowych składników aktywów obrotowych według cen nabycia. Z kolei, zgodnie z ust. 1 pkt 6 tego samego przepisu, nie rzadziej niż na dzień bilansowy rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się według cen nabycia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy.

Wydatki na nabycie towaru z kraju unijnego zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów na tych samych zasadach, jak zakupy dokonywane na terenie kraju. W takim razie wydatki na WNT będą ujmowane w kosztach podatkowych:

  • na zasadach przewidzianych dla kosztów bezpośrednio związanych z przychodami, potrącalnych z chwilą uzyskania przychodu, którego koszty te dotyczą
  • na zasadach przewidzianych dla tzw. kosztów pośrednich, potrącalnych w dacie poniesienia,
  • poprzez odpisy amortyzacyjne - jeżeli składniki majątku nabyte w ramach WNT stanowią środki trwałe lub zwiększają wartość początkową środka trwałego.

Załóżmy, że kupiłeś samochód w lutym. 26 lutego otrzymałeś fakturę na kwotę 5000 euro, a dzień wystawienia faktury to 20 luty. Do przeliczenia tej kwoty na złotówki przyjąłeś średni kurs NBP z 19 lutego. Po Twojej stronie wystąpi obowiązek rozliczenia różnic kursowych. Powstają one wtedy, gdy wartość kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według ww. kursu jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia. Mamy wtedy do czynienia z dodatnimi różnicami kursowymi. Natomiast, jeśli wartość kosztu, wyrażonego w walucie obcej, po przeliczeniu na złote według ww. kursu, jest niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia, będą to ujemne różnice kursowe. Dodatnie różnice kursowe zwiększają przychody podatkowe, a ujemne zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów.

Kiedy już dokonasz wyceny faktur według odpowiedniego kursu, to możesz je ująć w księgach rachunkowych w następujący sposób:

  • Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
  • Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami"


Przyjęcie towaru nabytego w ramach WNT możesz zaksięgować:

  • Wn konto 33 "Towary" lub konto 31 "Materiały",
  • Ma konto 30.


Kwotę VAT należnego z tytułu WNT możesz z kolei zaksięgować:

  • Wn konto 30,
  • Ma konto 22-2 "Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego".


W sytuacji, gdy kwota VAT należnego stanowi jednocześnie kwotę VAT naliczonego, to możesz dokonać księgowania:

  • Wn konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie",
  • Ma konto 30.


Jeśli jednak kwota VAT należnego nie stanowi podatku naliczonego, to kwotę tę księguje się w koszty działalności operacyjnej:

  • Wn konto 40-3 "Podatki i opłaty", Ma konto 30  i równolegle:   
  • Wn odpowiednie konto zespołu 5,
  • Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów".


Dla uproszczenia możesz pominąć księgowania podatku na koncie 30 i wypełnić księgi rachunkowe następująco:

  • gdy kwota VAT należnego stanowi kwotę VAT naliczonego: Wn konto 22-1, Ma konto 22-2,  
  • gdy kwota VAT należnego nie stanowi kwoty VAT naliczonego: Wn konto 40-3, Ma konto 22-2.


Różnice kursowe możesz z kolei zaksięgować w taki sposób:

  • dodatnie różnice kursowe: Wn konto 21, Ma konto 75-0 "Przychody finansowe";
  • ujemne różnice kursowe: Wn konto 75-1 "Koszty finansowe", Ma konto 21;


Podsumowując, jeżeli kupujesz towar na terenie jednego z krajów Unii Europejskiej i transportujesz go do Polski, obowiązuje cię opodatkowanie wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru (WNT). Ważne, by jeszcze przed transakcją być zarejestrowanym w VAT-UE. Obowiązek podatkowy rodzi się w momencie wystawienia faktury przez podatnika, jednak nie później niż 15. dnia miesiąca, który następuje po dokonaniu dostawy towaru. Wystawienie faktury zaliczkowej nie powoduje powstania obowiązku podatkowego.Pamiętaj również, że kwota, od której nalicza się podatek, to nie tylko koszt towaru, ale też inne koszta, a kwotę wyrażoną w euro musisz przeliczyć według odpowiedniego kursu na złote. Biorąc pod uwagę istniejące przepisy, przedsiębiorcy przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jednak musi on spełnić konkretne warunki. Księgowanie zakupu towaru WNT nie jest proste, ale mamy nadzieję, że z naszymi wskazówkami stało się łatwiejsze.

Infolinia
(71) 377 74 44
pn-pt: 8:00-16:00
Czat z doradcą
Porozmawiaj
online
Zapytanie ofertowe

Wybierz pojazd i rodzaj finansowania

Partnerzy AutoEFL

Pokaż wszystkich